FIFO, FEFO, LIFO: Lot Takipli Depolarda Stok Çıkış Yöntemleri

Stok Çıkış Yöntemi Neden Önemlidir?

Depoda birden fazla lot veya farklı tarihlerde gelen aynı ürün varsa, hangisinin önce çıkacağı kritik bir karardır. Yanlış seçim; son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin müşteriye ulaşmasına, muhasebe maliyet hesabının bozulmasına veya stok değer kayıplarına yol açabilir. Lot takipli WMS bu kararı otomatik ve kural bazlı hale getirir.

FIFO (First In, First Out) — İlk Giren İlk Çıkar

Depoya ilk giren ürün, ilk çıkan ürün olur. Stoktaki en eski ürün önce satılır veya kullanılır.

• Avantajı: Stok eskimesini önler, değer kayıplarını minimize eder.
• Kullanım alanı: Son kullanma tarihi olmayan ürünler, elektronik, tekstil, hammadde.
• WMS uygulaması: Sisteme en erken giriş tarihi olan lot, toplama sırasında önce önerilir.

FEFO (First Expired, First Out) — İlk Dolacak İlk Çıkar

Son kullanma tarihi en yakın ürün önce çıkar. Giriş tarihinden bağımsız olarak raf ömrü esas alınır.

• Avantajı: Son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin müşteriye ulaşmasını kesin olarak önler; fire oranını düşürür.
• Kullanım alanı: Gıda, ilaç, kozmetik, kimya — raf ömrü kritik olan her sektör.
• WMS uygulaması: Her lot için SKT girilir; toplama sırasında en yakın SKT'li lot otomatik seçilir.

LIFO (Last In, First Out) — Son Giren İlk Çıkar

Depoya en son giren ürün ilk çıkar. Fiziksel olarak en üstteki veya en önde olan erişilir.

• Avantajı: Yığın depolarda (bulk) fiziksel erişim kolaylığı sağlar.
• Dezavantajı: Eski stok rafta birikir; son kullanma tarihi olan ürünlerde büyük risk taşır.
• Kullanım alanı: Muhasebede enflasyon dönemlerinde maliyet yönetimi amaçlı kullanılır; fiziksel depoda nadiren tercih edilir.

Hangi Yöntemi Seçmeli?

• Gıda, ilaç, kozmetik → FEFO zorunludur.
• Elektronik, tekstil, makine parçası → FIFO idealdir.
• Ham madde yığın depo (kum, çimento) → LIFO fiziksel zorunluluktan kullanılabilir.

WMS ile Otomatik Stok Rotasyonu

Lot takipli WMS, seçilen yöntemi (FIFO, FEFO veya LIFO) otomatik olarak uygular. Toplama listesi oluşturulurken sistem hangi lotun önce alınacağını hesaplar; personel sadece sistemi takip eder. Manuel karar ve hata riski ortadan kalkar.

Sonuç

Doğru stok çıkış yöntemi, fire, yasal uyumluluk ve maliyet yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. Yafes Teknoloji'nin WMS çözümü FIFO, FEFO ve LIFO'yu lot takip altyapısıyla otomatik yönetir.

İlgili içerik: Lot Takip ile Son Kullanma Tarihi Yönetimi